Archiwa kategorii: Aktualności

Dziękuję Ci Tato

dzień-ojca-dziękuje-CiZa cierpliwość, za troskę o dom i rodzinę, za czasami na twarzy bardzo groźną minę, za to że zawsze mnie wspierasz dobrym słowem, czynem i gestem, za to że dzięki Tobie jestem kim jestem, za to że jesteś….

dzisiaj dziękuję Ci Tato.

Życzenia Wielkanocne

101W te najwspanialsze Święta Wielkanocne przepełnione radoścą płynącą z faktu
Zmartwychwstania Pańskiego, życzymy Państwu wszelkiej pomyślności.

„W Chrystusie ochrzczeni, przyoblekliście się w Chrystusa”- Biblia Gal. 3,27

Przez Chrzest Święty Bóg zagościł w naszych sercach. Życzę Nam byśmy dostrzegali Boga w drugim człowieku, a swoimi czynami sprawiali, aby inni zobaczyli Boga w sercu Naszym.

Jeżeli Chrystus nie zmartwychwstał, daremna jest wasza wiara

Święta Wielkanocne dla chrześcijan mają największe znaczenie. Apostoł Paweł w 1 Liście do Koryntian (15,17) stwierdza jednoznacznie: jeżeli Chrystus nie zmartwychwstał, daremna jest wasza wiara. Zmartwychwstanie Jezusa to centralne święto w roku liturgicznym. Poprzedza je uroczyste Triduum Paschalne.

Święte Triduum Paschalne

Święte Triduum Paschalne Męki, Śmierci i Zmartwychwstania Pańskiego rozpoczyna się liturgią Eucharystyczną Wieczerzy Pańskiej wieczorem w Wielki Czwartek, a kończy nieszporami Niedzieli Zmartwychwstania Pańskiego. Oprócz Mszy św. Wieczerzy Pańskiej Święte Triduum obejmuje liturgię Męki Pańskiej w Wielki Piątek oraz liturgię Wigilii Paschalnej, która rozpoczyna się w sobotę po zachodzie słońca. Centrum tych dni stanowi liturgia Wigilii Paschalnej, a nie, jak to się często przyjmuje, poranna Msza św. w Niedzielę Zmartwychwstania Pańskiego.

Msza św. Wieczerzy Pańskiej

Obchody Paschalne rozpoczyna Msza Wieczerzy Pańskiej, sprawowana w Wielki Czwartek wieczorem. Celebracja ta ma przypomnieć Ostatnią Wieczerzę Chrystusa spożywaną w wieczerniku z uczniami na dzień przed męką. Trzeba podkreślić, że żaden dzień z życia Pana Jezusa nie został tak dobrze udokumentowany, jak Wielki Czwartek i Wielki Piątek. Jest to uderzająca pieczołowitość Ewangelistów.

Wydarzenia Wielkiego Czwartku można podzielić na dwie fazy: to, co się wydarzyło w Wieczerniku, oraz wypadki, które miały miejsce na Górze Oliwnej. Liturgia tego dnia wyraźnie je wyodrębnia. Podczas Ostatniej Wieczerzy Chrystus ustanawia dwa sakramenty: Eucharystię i Kapłaństwo. Na pamiątkę tego wydarzenia liturgię wielkoczwartkową sprawuje się w kolorze białym. Podczas niej dokonuje się obrzędu umycia nóg przypominając to, co dokonało się w wieczerniku, kiedy Chrystus umył nogi Apostołom. Po Eucharystii kapłan wynosi Najświętszy Sakrament do specjalnej kaplicy – ciemnicy, w której następnie trwa adoracja. Jest to w symboliczny sposób przypomnienie modlitwy Chrystusa w Ogrójcu.

Liturgia Wielkiego Piątku

54197-667881397715448Wielki Piątek to dzień zadumy, w którym rozważa się mękę Chrystusa, dlatego też używane są czerwone szaty liturgiczne. Cała liturgia tego dnia jest przepojona powagą oraz skupieniem. Podczas wszystkich obrzędów milczą organy i dzwony, zaś surowy charakter wystroju wnętrza kościoła podkreśla pokutny charakter dnia. W Wielki Piątek nie udziela się żadnych sakramentów. Wyjątkiem jest sakrament chorych, którego można udzielić, ale tylko w sytuacjach zagrożenia śmiercią. Mimo takiej surowości, cała liturgia, choć poważna, przepełniona jest nadzieją. W tym bowiem dniu dokonało się zapowiadane od tysiącleci przez proroków zbawienie ludzkości. Można by rzec, że to dzień przebaczenia i powszechnej amnestii.
Tego dnia nie odprawia się Mszy Świętej, ponieważ Chrystus – najwyższy Kapłan – sam złożył ofiarę z siebie. Eucharystii nie sprawuje nawet papież. Na obrzędy Wielkiego Piątku składają się: liturgia słowa, uroczysta modlitwa powszechna, adoracja krzyża, której tradycja sięga IV wieku, a także Komunia święta. Obrzędy kończą się przeniesieniem Eucharystii do Bożego Grobu i adoracyjnym czuwaniem.

Wigilia Paschalna

Obrzędy Wigilii Paschalnej stanowią nierozerwalną całość z Wielkanocą i dlatego są bogate w treści liturgiczne i obrzędowe. Na wielkanocny charakter liturgii wskazuje biały kolor szat liturgicznych. Życzeniem Kościoła jest, by obrzędy Wigilii Paschalnej rozpoczynały się wieczorem w sobotę, ale nie wcześniej jak po zachodzie słońca. Podkreśla to już sama nazwa „wigilia”, która w pierwotnej tradycji chrześcijańskiej była zawsze nocnym czuwaniem. Tak jest i w tym przypadku. Zgodnie z wielowiekową tradycją, jest to noc modlitewnego czuwania przed dniem Zmartwychwstania Chrystusa. Druga część nazwy – „paschalna” pochodzi z języka hebrajskiego od słowa „pascha” i oznacza tyle co „przejście”. Wskazuje ona na przejście z grzechu do odkupienia, przejście Jezusa z tego świata do Ojca, a wreszcie prawdziwe i ostateczne przejście od śmierci do życia.

Dla ścisłości należy jednak podkreślić, że w odróżnieniu od określenia Wigilia Paschalna, które oznacza obrzędy sprawowane w nocy z Wielkiej Soboty na Niedzielę Zmartwychwstania Pańskiego, samo słowo „pascha” dziś dotyczy nie tylko Wigilii Paschalnej lub Niedzieli Wielkanocnej, ale całego Triduum.

Liturgia Wielkiej Soboty trwa dość długo, bo dotyczy tego, co najważniejsze – całej tajemnicy Zbawienia. Po dniu milczenia i modlitwy, kiedy adorujemy Jezusa złożonego w grobie, w momencie, gdy zapadnie zmrok, Kościół gromadzi się na świętych obrzędach. Wierni, pragnący być posłuszni upomnieniu Ewangelii, trzymając zapalone świece w rękach, starają się być podobni do ludzi, którzy oczekują na przyjście swojego Pana. Chcą, gdy powróci, aby zastał ich czuwających i zaprosił do swojego stołu na niebieską ucztę.

Liturgia tej nocy ma cztery części:
- obrzęd światła, na który składają się poświęcenie ognia, przygotowanie paschału, procesja do kościoła i śpiew hymnu o nazwie Exultet;
- liturgia słowa, którą tworzy aż dziewięć czytań (ukazują one wielkie dzieła Boga, jakich dla swojego ludu dokonał Pan, wtedy też rozlega się potrójne, radosne Alleluja, które rozbrzmiewa pierwszy raz po czterdziestodniowej przerwie);
- liturgia chrzcielna, podczas której następuje błogosławieństwo wody chrzcielnej, odnowienie przyrzeczeń chrzcielnych, a w niektórych kościołach obrzęd chrztu i bierzmowania;
- liturgia eucharystyczna, podczas której Chrystus Pan zaprasza do stołu wszystkich odkupionych Jego śmiercią i zmartwychwstaniem.

Pamiętajmy o ogromnej wadze Triduum Paschalnego i o jego głębokiej wymowie, a także pięknie liturgii i starajmy się jak najlepiej przeżyć ten najważniejszy czas w ciągu całego roku liturgicznego.

ks. Gabriel Pisarek scj

Dekoracje Wielkanocnego Stołu

DSC_0840Dekoracje wielkanocnego stołu to stały element przygotowań do świąt i poświęcamy im sporo czasu. Kiedy cała rodzina spotyka się na wspólnym śniadaniu w Wielką Niedzielę, dekoracje wielkanocnego stołu podkreślają uroczysty i radosny charakter posiłku, a przez całe święta cieszą oczy domowników i odwiedzających dom gości. Można kupić gotowe dekoracje wielkanocnego stołu w kwiaciarniach czy marketach, można je wykonać samodzielnie, wspólnie z członkami rodziny. Jeśli sami chcecie przygotować dekoracje wielkanocnego stołu, pamiętajcie, że koniecznie powinny one zawierać elementy, związane z Wielkanocą (kurczaki, zające, bazie, palmy, kwiaty), nie mogą być zbyt duże, by nie zajmowały miejsca przeznaczonego na potrawy, ani wysokie, by nie zasłaniały biesiadników. I jeszcze jedno – aby dekoracje wielkanocnego stołu spełniły swoje zadanie – powinny być barwne, wesołe i symbolizować wiosnę.

Wielkanocny Zajączek

Najsympatyczniejsza postać, związana z Wielkanocą to wielkanocny zajączek. Nazywany świeckim symbolem Wielkanocy, kłapouchy i wesoły wielkanocny zajączek często w krótkich łapkach trzyma koszyczek, w którym ukrywa prezenty. Pojawia się w sklepach i marketach w postaci mięciutkich maskotek dla dzieci, czekoladowych figurek i rysunków na świątecznych kartkach, plakatach i reklamach. Chociaż wygląda młodo – ot, przesympatyczne i pełne wdzięku zajęcze dziecko – ma wielkanocny zajączek imponującą historię rodzinną.

 

Od czasów starożytnego boga Ozyrysa, który wcielił się w postać zająca aby uniknąć śmierci, czczony jest długouchy zwierzak jako symbol nieśmiertelności, odradzania się przyrody i płodności. I to właśnie symbolizuje nasz współczesny, wielkanocny zajączek, który przywędrował do Polski na początku XX wieku i zadomowił się na dobre. Podróżując z Niemiec, początkowo osiedlił się na Śląsku i Pomorzu i dopiero później, stopniowo zwiększał własne terytorium. Dziś wielkanocny zajączek znany jest w całej Polsce i wszędzie przyjmowany z sympatią i radością. Często pojawia się w otoczeniu barwnych pisanek, czasem w towarzystwie wielkanocnego baranka i żółciutkich kurcząt, ale zawsze znajdzie dla domowników jakieś drobne upominki. Współczesny wielkanocny zajączek jest symbolem nadchodzącej wiosny, budzącej się do życia przyrody, dlatego jego widok wywołuje uśmiechy na twarzach dzieci, a i dorośli nie mają nic przeciwko temu, żeby wielkanocny zajączek przyniósł im coś w świątecznym upominku.

 

Potrawy Wielkanocne

Polska tradycja potraw wielkanocnych jest bardzo bogata i nie ma chyba innej tak bogatej tradycji kulinarnej na czas obchodów Świąt Wielkanocnych. Czekamy na to śniadanie przez cały Wielki Post, zatem nie dziwi fakt, że wszystkiego co znajduje się na stole staramy się skosztować choćby przynajmniej po troszeczkę. Na tradycyjnym stole wielkanocnym nie może zabraknąć takich potraw jak: żurek wielkanocny, biała kiełbasa pieczona, szynka świąteczna, faszerowane jajka, ćwikła, babka wielkanocna, mazurek, sernik.


A po obfitym świątecznym śniadaniu zapraszamy wszystkich do wielkanocnych zabaw z pisankami:


Jajko o jajko - zabawa w parach; potrzebne jest po jednej pisance na osobę; zawodnicy siadają naprzeciwko siebie; należy uderzyć jajkiem o jajko partnera; wygrywa ten zawodnik, którego jajko nie będzie zbite.


Kto dalej - potrzebne jest po jednej pisance na osobę; zawodnicy stają na linii startu; na podany sygnał popychają swoją pisankę tak, aby potoczyła się jak najdalej; ten kto wygra zabiera pisanki przeciwników.


Rzuć pisankę - potrzebne jest po jednej pisance na osobę; pary stają w odległości 1 m od siebie i jednocześnie rzucają do siebie jajka; jeśli je złapią odsuwają się o metr i rzucają znowu; wygrywa para która odsunęła się od siebie na największą odległość i której udało się nie zbić jajek.

Pisanki Wielkanocne

Pisanki Wielkanocne

 

wielkanoc_jakie_sa_regionalne_tradycje_140799Kiedy zbliża się Wielkanoc, w wielu polskich domach pojawiają się kolorowe pisanki. Długa i bogata jest ich tradycja. Pochodzący z Persji zwyczaj zdobienia jaj kurzych, gęsich i kaczych, w Polsce przyjął się już w X wieku, bo z tego okresu pochodzi najstarsza zachowana pisanka. Kolorowe pisanki tradycyjnie wykonywano techniką roztopionego wosku. Pokryte różnymi wzorami jajko wkładano do roztworów różnych ziół i korzeni, aby otrzymać odpowiedni kolor.

Dziś nazwa „kolorowe pisanki” obejmuje także inne techniki – od skrobania ostrym nożem wzorów na barwnej powierzchni, przez wyklejanki z papieru lub kolorowej włóczki, aż do ręcznie malowanych, małych arcydzieł sztuki. Kolorowe pisanki to nieodłączny element „święconki”, z którą w Wielką Sobotę idzie się do kościoła, to dekoracja wielkanocnego stołu i piękny, radosny symbol rodzącego się życia. W tradycji ludowej kolorowe pisanki zajmują czołowe miejsce i w zależności od regionu wykonuje się je odmienną techniką. Kraszanki gotuje się w wodzie z dodatkiem kory dębu (czarne), łupin cebuli (brązowe), kwiatów malwy (fioletowe), soku z buraków (różowe) lub listków barwinka (zielone). Nalepianki – to owinięte sitowiem lub słomą jajka, pisanki – wykonuje się wspomnianą techniką wosku. Kolorowe pisanki przynosi się w święta sąsiadom, nimi można się wykupić od lania wodą w Wielki Poniedziałek, w niektórych regionach urządza się wojny na kraszanki. Ale wszędzie, w całej Polsce, artystycznie wykonane, kolorowe pisanki są radosnym symbolem Wielkanocy. 

 

Palma Wielkanocna

palma-wielkanocna-4-650x431Odrębne miejsce wśród tradycyjnych symboli Wielkanocy zajmuje palma wielkanocna. Tradycyjna palma wielkanocna to gałązka wierzbowa, pokryta baziami i udekorowana liśćmi bukszpanu, albo borówki. Palma wielkanocna jest symbolem zmartwychwstania i nieśmiertelności duszy. W Niedzielę Palmową zanosi się ją do poświęcenia w kościele. Tradycja ludowa nakazuje gałązki wierzby (a także malin i porzeczki) ściąć w Środę Popielcową i wstawić do naczynia z wodą, aby puściły pąki do Niedzieli Palmowej. Popiół z palemek, spalonych w Wielką Sobotę, rozsypany na polach zapewnia dobre plony, a przechowany do następnego roku służy do posypania głów w Środę Popielcową. W różnych regionach kraju palma wielkanocna ma inną postać. Kurpiowska powstaje z pnia jodły lub świerka, oplecionego wrzosem, borówką i ozdobionego kwiatami z barwnej bibuły, góralska wykonana jest z pęku witek wierzbowych lub leszczynowych, ma czub z bazi, a cała pokryta jest barwnymi kwiatami i wstążkami. Wileńska palma wielkanocna, misternie upleciona z barwionych kłosów zboża, suszonych kwiatów i traw, cieszy się ostatnio największą popularnością. Najlepszym dowodem na szczególne miejsce, jakie w polskiej tradycji zajmuje palma wielkanocna jest fakt, że w Lipnicy Murowanej odbywają się coroczne konkursy. Wygrywa najdłuższa, najpiękniejsza palma wielkanocna, a dochodzą one do kilkunastu metrów długości! Bo im dłuższa palma wielkanocna, tym większa pomyślność dla twórcy!

Wróżby Wielkanocne

 

Wróżby wielkanocne mają wielowiekową tradycję. Te święta przypadają na okres równonocy wiosennej i według wierzeń ludowych mają magiczną noc. Najliczniejsze wróżby wielkanocne związane są z niezwykłą mocą wody. Kropienie domowników i dobytku wodą święconą chroniło do nieszczęść i zapewniało zdrowie. Kąpiel w rzece lub jeziorze w Wielki Czwartek zapewniała urodę i gładką cerę. Istniały też wróżby wielkanocne związane z oczyszczającą mocą ognia i poświęconych witek wierzbowych. Ilość przypalonych bochnów chleba w święconce, liczona w kościele wróżyła skwarne lub chłodne lato. Istnieją rozmaite wróżby wielkanocne związane z witalną siłą jajka, głównie miłosne. Parzysta ilość jaj na stole wielkanocnym oznaczała rychłe zamążpójście, a podarunek z od ukochanego, uczyniony z pisanki wróżył udany związek. Panny stawiały sobie wróżby wielkanocne, ustawiając na stole dwa jajka i wprawiając je w ruch obrotowy palcami. Jeśli zbliżyły się do siebie – wróżyły szczęśliwą miłość. Szkoda, że te urokliwe wróżby w większości nie przetrwały do dzisiaj, wzbogacając wielkanocne obyczaje.

 

Kartki Wielkanocne

 

Najpopularniejszym sposobem na przekazanie życzeń są kartki, wysyłane na Wielkanoc. Mają one swoją wieloletnią tradycję. Najstarsze kartki na Wielkanoc, pochodzące z początków XX wieku, obowiązkowo zawierały wizerunek zmartwychwstałego Chrystusa i napis „Alleluja!” (cieszmy się, radujmy się). Stopniowo ich wybitnie religijny charakter ustępował świeckim symbolom świąt i dzisiejsze kartki na Wielkanoc powodują zawrót głowy swoją różnorodnością tematyczną, a w okresie przedświątecznym znaleźć je można dosłownie w każdym sklepie. Oczywiście przygotowano też i te tradycyjne kartki na Wielkanoc, ale obok nich pojawiają się urokliwe kurczęta i zające, barwne pisanki i cieszące oczy palmy wielkanocne. Z założenia kartki, wysyłane znajomym na Wielkanoc mają przekazywać nasze dobre myśli i serdeczne życzenia tym wszystkim, którym nie możemy ich złożyć osobiście. Rozwój elektroniki w ostatnich latach spowodował, że bez trudu znaleźć można w internecie kartki na Wielkanoc do przesłania drogą e-mailową. Jest wiele stron, oferujących animowane e-kartki na Wielkanoc, często z podkładem muzycznym. Nic więc nie stoi na przeszkodzie, aby wysłać kartki na Wielkanoc wszystkim znajomym nawet w ostatniej chwili, jeśli zapomnieliśmy to zrobić wcześniej!

 

Ozdoby Wielkanocne

 

wielkanocny-stol-proste-ozdoby_14621_4Kiedy zbliżają się święta Wielkanocy, sprzątamy i przystrajamy dom na ich powitanie. Ozdoby wielkanocne są nieodłącznym atrybutem świąt, symbolizują naszą radość i podkreślają nastrój. Także na każdej wystawie sklepowej, na stolikach w kawiarniach i w urzędach pojawiają się w tym okresie różnorodne i barwne ozdoby wielkanocne.

 

Talerze pełne kolorowych pisanek, żółciutkie kurczaczki, urokliwe stroiki i wielkanocne zajączki śmieją się do nas zewsząd. To miły zwyczaj, ozdoby wielkanocne przypominają nam bowiem nie tylko o tym, że zbliżają się święta i trzeba się do nich przygotować. Ozdoby wielkanocne są także symbolem nadchodzącej wiosny i odradzającej się przyrody, dlatego na ogół są barwne i wesołe. Nic w tym dziwnego – wszak ozdoby wielkanocne towarzyszą obchodom najradośniejszych świąt w roku!

 

Stroiki Wielkanocne

 

Pośród dekoracji świątecznych osobne miejsce zajmują stroiki wielkanocne. Piękne, artystyczne kompozycje z wiosennych kwiatów i bazi ożywią każde mieszkanie, stworzą niepowtarzalną atmosferę. Stroiki wielkanocne wykonujemy w domach, albo kupujemy gotowe w kwiaciarniach. Te samodzielnie wykonane stroiki wielkanocne na ogół wykorzystują jako bazę naczynia z wcześniej wysianą, zieloną rzeżuchą lub pędami pszenicy, w które wkomponowuje się pisanki i kwiaty. W niektórych regionach kraju stroiki wielkanocne tradycyjnie przygotowywane są przez całą rodzinę. Natomiast te profesjonalne, kupowane w kwiaciarniach stroiki wielkanocne zachwycają kompozycją, kształtem i pomysłowością. Niektóre to prawdziwe dzieła sztuki. Ale – niezależnie od tego, czy stroiki wielkanocne wykonały niewprawne dzieci pod kierunkiem mamy, czy je kupimy – zawsze są symbolem radości i świątecznego nastroju.

 

Świece Wielkanocne

 

Świece wielkanocne mają długą i bogatą tradycję. Od wieków używane były w liturgii Wielkiego Tygodnia. To właśnie świece wielkanocne, tzw. „paschaliki” zapalają wierni w kościołach w Wielką Sobotę i przenoszą będący symbolem nieśmiertelności i życia wiecznego płomyk do swoich domów. To piękna, widowiskowa tradycja, ale świece wielkanocne mają jeszcze inne zadania. Stanowią element dekoracji świątecznie zastawionego stołu, symbolizują zespolenie się rodziny, radość ze zmartwychwstania. Wiele parafii sprzedaje specjalnie oznaczone świece wielkanocne. Pieniądze zebrane w ten sposób przekazywane są co roku na potrzeby biednych i chorych. Jeśli więc zapalimy takie świece wielkanocne podczas uroczystego śniadania w Niedzielę Wielkanocną, zjednoczymy się myślami z wszystkimi, którzy ten dzień świętują i podzielimy się z nimi dobrymi życzeniami.

Zwyczaje Wielkanocne

Polacy są narodem bardzo przywiązanym do tradycji. Z roku na rok kultywujemy więc także liczne tradycje wielkanocne. Wszelkie zwyczaje, które znamy dzisiaj, wywodzą się głównie z tradycji ludowej i różnią się w zależności od regionu.

Na południu Małopolski, w okolicach Limanowej napotkacie na „dziady śmigustne”, czyli owinięte w słomę, zamaskowane maszkary, które pojawiają się w nocy z Niedzieli Wielkanocnej na Poniedziałek i wymuszają datki, lejąc wodą opornych.

 Inne zwyczaje wielkanocne można znaleźć na Warmii, gdzie do dzisiaj, zawsze 7 kwietnia pali się kukłę „Judosza”, inne w Krakowie, gdzie w Niedzielę Palmową obwoziło się z kościoła do kościoła figurkę „Jezuska Palmowego” na osiołku, a jeszcze inne zwyczaje wielkanocne kultywowane są na Śląsku, gdzie pojawia się „kawalkada wielkanocna”, będąca po prostu procesją konną. Najliczniejsze jednak zwyczaje wielkanocne wiążą się w tradycji ludowej z Poniedziałkiem Wielkanocnym.

HUNGARY-MEZOKOVESD-EASTER-CELEBRATIONDawniej Wielkanocny Poniedziałek polegał na biciu wierzbowymi gałązkami po nogach oraz wzajemnym oblewaniu się wodą. Miało to symbolizować wiosenne  budzenie się do życia i oczyszczenie z brudu, chorób oraz grzechu. W polskiej tradycji tego dnia polewa się dla żartów wodą inne osoby, nawet nieznajome. Polewanie wodą nawiązuje do dawnych praktyk pogańskich, łączących się z symbolicznym budzeniem się przyrody do życia i co rok odnawialnej zdolności ziemi do rodzenia. Do dziś zwyczaj kropienia wodą święconą pól w poniedziałkowy ranek przez gospodarzy jest spotykany we wsiach na południu Polski.  Lany Poniedziałek Wielkanocny, zwany w zależności od regionu „śmigusem – dyngusem”, „polewanym poniedziałkiem” lub „oblewanym poniedziałkiem” to stary zwyczaj wzajemnego oblewania się wodą i bicia palemkami po nogach, co miało zapewnić zdrowie i symbolizowało oczyszczenie się z brudu duchowegooriginal na powitanie Zbawiciela. Śmigus to właśnie to bicie palemkami. Dyngus – oznaczał – zachowany jeszcze na wsiach – zwyczaj „wykupienia się” z lania wodą i bicia za cenę kraszanek i pisanek, łączony jest także ze zwyczajem składania sobie wzajemnych wizyt w okresie wielkanocnym. Lany Poniedziałek Wielkanocny dzisiaj obchodzony jest różnie, w zależności od regionu. Na Mazowszu wierzy się, że im mocniej panna będzie polana, tym prędzej dobrego kawalera znajdzie. W okolicach Cieszyna smaganie witkami symbolizuje wycieranie się, suszenie po oblaniu wodą.

Poza typowo religijnymi, takimi jak Wielki Post – czyli trwający 40 dni okres powstrzymywania się od zabaw i uciech, Niedziela Palmowa – stanowiąca pamiątkę wjazdu Chrystusa do Jerozolimy i będąca wstępem do duchowej zadumy Wielkiego Tygodnia, mamy także liczne tradycje wielkanocne, nie do końca związane z religią. Tradycje wielkanocne wymagają wielkiego sprzątania przed świętami, które symbolizować ma przygotowanie domu na przyjęcie zmartwychwstałego Jezusa, a jest jednocześnie okazją do zrobienia porządków po zimie. Piękne, barwne palemki, poza symbolicznym znaczeniem religijnym, stanowią przejaw radości z nadchodzącej wiosny i wyraz artyzmu tych, którzy je tworzą. Tak samo cieszą oczy wielobarwne pisanki i istnieją liczne ludowe tradycje wielkanocne z nimi związane. Tradycyjnie w okresie świąt pojawia się Zając Wielkanocny z koszyczkiem – sympatyczny, świecki symbol Wielkanocy i przynosi grzecznym dzieciom drobne prezenty. Tradycje wielkanocne bowiem łączą w sobie elementy wiary ze zwykłą, ludzką radością. Idzie wiosna, przyroda budzi się do życia i w ludziach też rodzi się nadzieja na lepsze dni.

Tradycje wielkanocne są wyrazem tej radości i nadziei.

Wzięli ponad milion złotych z naszych podatków w 2012r.

Oni wzięli ponad milion złotych z naszych podatków w 2012r.

pieniadze1Wójt i pani Skarbnik brali podwójnie, bo także ze stowarzyszenia Bzura (decyzją radnych gmina płaci składkę członkowską na Bzurę).

  1. Nowakowski Ryszard – Urząd Gminy w Parzęczewie, Wójt Gminy (962 KB)
  2. Dębska Jadwiga – Urząd Gminy w Parzęczewie, Skarbnik Gminy (1434 KB)
  3.  Żłobińska Jolanta – Urząd Gminy w Parzęczewie, Sekretarz Gminy (1063 KB)
  4. Pietrusiak Aneta – Urząd Gminy w Parzęczewie, Inspektor d/s wymiaru podatków(1163 KB)

 

Pracownicy jednostek organizacyjnych

  1. Graczyk Agnieszka – wicedyrektor Szkoły Podstawowej w Chociszewie Szkoły Filiarnej w Parzęczewie, od 27.05.2013r. pełniąca obowiązki dyrektora Szkoły Podstawowej im. J. Tuwima w Parzęczewie (1484 KB)
  2. Nolbrzak Renata – Forum Inicjatyw Twórczych w Parzęczewie, Dyrektor (1724 KB)
  3. Pietrzak Jacek – Zakład Gospodarki Komunalnej w Parzęczewie, Dyrektor (1854 KB)
  4. Pyciarz Krzysztof – Szkoła Podstawowa w Chociszewie, Dyrektor (1814 KB)
  5. Sadowska Teresa – Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Parzęczewie, Kierownik(1824 KB)
  6. Śmiałek Małgorzata – Gminna Biblioteka Publiczna w Parzęczewie, Dyrektor (1714 KB)
  7. Świniuch Ewa – Gimnazjum w Parzęczewie, Dyrektor (1734 KB)
  8. Wronkiewicz Dorota – Gminny Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Parzęczewie, specjalista pracy socjalnej (1754 KB)
  9. Zajączkowski Jarosław – Gminny Ośrodek Zdrowia, Dyrektor (1704 KB)

DZIAŁALNOŚĆ RADY RODZICÓW

DZIAŁALNOŚĆ RADY RODZICÓW

PO NOWELIZACJI PRZEPISÓW OŚWIATOWYCH.

Wprowadzenie

Europejska Karta Praw i Obowiązków Rodziców gwarantuje rodzicom w Europie prawo do bycia otaczanymi szacunkiem za ich odpowiedzialność jako pierwszych i najważniejszych wychowawców młodzieży, które powinno się przejawiać w poszanowaniu ich rodzicielskiej roli
i wynikających z niej obowiązków. Karta gwarantuje rodzicom prawo oczekiwania od społeczeństwa
i osób zaangażowanych w edukację wsparcia w swych wysiłkach wychowawczych, a także wpływ na politykę oświatową realizowaną w szkołach, w tym poprzez swoich reprezentantów skupionych
w organizacjach tworzonych na wszystkich poziomach.

Nowelizacja ustawy o systemie oświaty i innych ustaw dokonana ustawą z dnia 11.04.2007r.
o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2007r. Nr 80, poz. 542)
ma na celu podniesienie rangi i zwiększenie roli rodziców w funkcjonowaniu szkoły.

Przepisy znowelizowanej ustawy, które zaczęły obowiązywać od 1 września 2007 r., zwiększyły kompetencje rad rodziców w szkołach publicznych prowadzonych przez organ władzy publicznej oraz wprowadziły obligatoryjność funkcjonowania rady rodziców w szkołach i placówkach publicznych. Dotychczas w ustawie z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty (tekst jedn.- Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) był jedynie zapis, że w szkole i placówce może działać rada rodziców. Bardzo ważną zmianą jest także obowiązek powoływania rady rodziców w każdym roku szkolnym na nowo. Ustawodawca zapewnił, że rada rodziców, złożona z reprezentantów wszystkich klas, ma m.in. uprawnienia do uchwalania w porozumieniu z radą pedagogiczną programu wychowawczego i programu profilaktyki oraz opiniowania projektu planu finansowego składanego przez dyrektora szkoły. Jednocześnie rodzice będą mieli wpływ na decyzje dotyczące działalności stowarzyszeń i organizacji społecznych na terenie szkoły, prawo do współdecydowania o formie jednolitego stroju dla uczniów i możliwość wyrażania opinii o pracy nauczycieli.

Wprowadzając zasadę corocznego wyboru rady rodziców ustawa definiuje jej kadencję, a poprzez sposób wyboru (tajny) przyczynia się do demokratyzacji tego obszaru życia szkolnego. Precyzyjnie określa przedstawicielstwo rodziców w radzie, jak również prawa wyborcze.
Rada może też gromadzić fundusze w celu wspierania statutowej działalności i występować do odpowiednich organów w sprawach dotyczących wszystkich spraw szkoły. Ustawa pozostawia wiele swobody w zakresie działalności rady, jej zadań i obowiązków.

Czym jest rada rodziców?

Rada rodziców jest to demokratycznie wybrana grupa przedstawicieli rodziców wszystkich uczniów danej szkoły. Reprezentują oni ogół rodziców w kontaktach:

  • z innymi organami szkoły, np. radą pedagogiczną, dyrektorem, lub samorządem uczniowskim,

  • z instytucjami pozaszkolnymi, np. z samorządem lokalnym w celu pozyskania funduszy na zajęcia pozalekcyjne,

  • z radami rodziców z innych szkół, np. w celu wymiany doświadczeń.

Dla właściwego funkcjonowania rady rodziców konieczne jest, aby działała ona jako autentyczny organ szkoły. Oznacza to, że:

  • rada rodziców musi być organem autonomicznym, całkowicie niezależnym od rady pedagogicznej oraz dyrektora szkoły, co powinno przejawiać się przede wszystkim w sposobie wybierania jej członków,

  • struktura organizacyjna rady, sposób jej pracy i podejmowania decyzji powinny zapewnić jej niezbędną operatywność,

  • konieczne jest bieżące przekazywanie informacji ogółowi rodziców o prowadzonych przez radę działaniach,

  • rada musi posiadać własny budżet i sprawnie nim zarządzać.

Kompetencje rady rodziców

Kompetencje rady rodziców wynikają z następujących dokumentów:

  • ustawa z dnia 7 września 1991 r.o systemie oświaty i jej nowelizacja z dnia 11 kwietnia 2007 r.

- art. 22a ust. 2b (wyrażanie opinii w sprawie odpowiednio zestawu programów wychowania przedszkolnego lub szkolnego zestawu programów nauczania i szkolnego zestawu podręczników)

- art. 22a ust. 2g (wnioskowanie zmian w odpowiednio zestawie programów wychowania przedszkolnego lub szkolnym zestawie programów nauczania, a także szkolnym zestawie podręczników),

- art. 36a ust. 5 pkt 2b oraz ust. 5b pkt 2 (udział przedstawicieli rodziców w komisji konkursowej powołanej w celu wyboru dyrektora),

- art. 56 ust. 2 (opiniowanie podjęcia i prowadzenia w szkole działalności przez stowarzyszenia i inne organizacje),

- art. 54 (kompetencje rady rodziców),

- art. 64a ust. 2, 3 i 4 (kwestie związane z obowiązkiem noszenia przez uczniów jednolitego stroju na terenie szkoły);

  • ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela z późniejszymi zmianami, w szczególności:

- art. 6a ust. 1 pkt. 5, umożliwiający radzie rodziców wnioskowanie o ocenę pracy nauczyciela,

- art. 9c ust. 6 pkt. 1 i 2, zgodnie z którym rada rodziców ma prawo przedstawić swoją opinię na temat oceny dorobku zawodowego nauczyciela stażysty, kontraktowego i mianowanego za okres stażu.

Uprawnienia

Rodzice mają prawo do tworzenia demokratycznych i niezależnych od władz szkolnych reprezentacji rodzicielskich, czyli rad rodziców.

Rada rodziców ma prawo do:

  • suwerennego określania swojej wewnętrznej organizacji – oznacza to, że nikt z władz szkoły (dyrektor, rada pedagogiczna) nie może wpływać na jej skład ani na strukturę,

  • gromadzenia środków finansowych dla wspierania działalności statutowej szkoły i wydawania ich zgodnie z własną wolą,

  • występowania do dyrektora oraz pozostałych organów szkoły w sprawach związanych:

- z jakością nauczania (np. starania o certyfikat ISO),

- z wychowywaniem dzieci (np. organizowanie tzw. Zielonych szkół),

- z finansami szkoły (np. wniosek do władz szkoły o wygospodarowanie pieniędzy na kółka
zainteresowań),

- z bezpieczeństwem (np. wprowadzenie identyfikatorów).

Rada rodziców uchwala w porozumieniu z radą pedagogiczną program wychowawczy szkoły i program profilaktyki. Program wychowawczy obejmuje:

  1. zadania wychowawców klas,

  2. treści wychowawcze zawarte w statucie i regulaminie szkolnym,

  3. zasady współpracy wychowawców z rodzicami i samorządem uczniowskim.

Program profilaktyki ma na celu:

  1. rozwijanie zainteresowań uczniów (np. tworzenie kółek zainteresowań),

  2. przeciwdziałanie niepowodzeniom w nauce (np. pomoc dzieciom z rodzin patologicznych, współpraca z ośrodkami wychowawczymi),

  3. zapewnienie bezpieczeństwa w szkole,

  4. zapobieganie uzależnieniom uczniów.

Uwaga!

Jeśli program wychowawczy i program profilaktyki nie zostaną uchwalone, wówczas są ustalane przez dyrektora szkoły w uzgodnieniu z kuratorem oświaty i obowiązują do czasu ich uchwalenia przez radę rodziców w porozumieniu z radą pedagogiczną.

Rada rodziców opiniuje:

  • program i harmonogram poprawy efektywności kształcenia lub wychowania

  • projekt planu finansowego składanego przez dyrektora szkoły, przy czym ostateczna decyzja w tej sprawie należy do dyrektora,

  • opiniuje szkolny zestaw podręczników i programów nauczania, jednak ostateczna decyzja należy do rady pedagogicznej, która podejmuje stosowną uchwałę,

Rada rodziców może także opiniować wzór jednolitego stroju (obligatoryjnego w szkołach podstawowych i gimnazjach) noszonego przez uczniów na terenie szkoły, jednak ostateczna decyzja należy do dyrektora. W szkołach ponadgimnazjalnych dyrektor może, po zasięgnięciu opinii Rady rodziców, wprowadzić obowiązek noszenia jednolitego stroju na terenie szkoły.

Rada rodziców decyduje o tym, czy dyrektor wyrazi zgodę na działalność w szkole stowarzyszeń bądź organizacji pozaszkolnych takich, jak np.:

ZHP (Związek Harcerstwa Polskiego),

ZHR (Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej),

PCK (Polski Czerwony Krzyż),

LOP (Liga Ochrony Przyrody).  

Ważne jest to, że rada rodziców ma prawo zakazania wstępu na teren szkoły organizacjom, które mogą mieć zgubny wpływ na rozwój dzieci. Przykładami takich organizacji mogą być: sekty czy też organizacje negujące wartości preferowane przez rodziców.

Obowiązki

Rada rodziców ma obowiązek:

  • gospodarowania zgromadzonymi środkami finansowymi w sposób racjonalny i oszczędny, przy czym należy pamiętać, że finanse rady mogą być kontrolowane jedynie przez:

  • Komisję Rewizyjną (wewnętrzny organ rady rodziców),

  • Regionalną Izbę Obrachunkową,

  • Urząd Skarbowy.

  • dokonania demokratycznego, tajnego wyboru swoich przedstawicieli do rady rodziców, co wynika z ustawy, zatem wybór przedstawicieli nie może odbywać się w inny sposób,

  • stworzenia takiej struktury organizacyjnej oraz sposobu pracy i trybu podejmowania decyzji, które zapewnią jej niezbędną sprawność i operatywność, dopasowane do realiów szkoły,

  • działania w sposób przejrzysty – ogół rodziców powinien być informowany o prowadzonych przez radę działaniach; koniecznością jest również systematyczne rozliczanie się z wykorzystanych środków finansowych; dobrą praktyką jest przedstawianie rodzicom dokładnych rozliczeń przychodów i wydatków,

Powołanie rady rodziców

Według nowych przepisów w skład rad rodziców wchodzą:

  • w szkołach – po jednym przedstawicielu rad oddziałowych, wybranych w tajnych wyborach przez zebranie rodziców uczniów danego oddziału,

Uwaga!

Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty przedszkola zaliczane są do szkół)

  • w placówkach – co najmniej 7 przedstawicieli, wybranych w tajnych wyborach przez zebranie rodziców wychowanków danej placówki,

  • w szkołach artystycznych – co najmniej 7 przedstawicieli, wybranych w tajnych wyborach przez zebranie rodziców uczniów danej szkoły.

Począwszy od roku szkolnego 2008/2009, rady rodziców będą powoływane już na podstawie regulaminu opracowanego przez nowo wybrane w roku szkolnym 2007/2008 rady rodziców. W roku szkolnym 2007/2008 będzie to regulamin ustalony przez dotychczas działającą radę rodziców, ewentualnie wobec jej braku przez radę pedagogiczną.

O pomoc w zorganizowaniu zebrań z rodzicami i poinformowanie ich o trybie procedowania można poprosić nauczycieli (wychowawców klas) lub czynności te może podjąć także jeden
z rodziców.

Na zebraniu klasowym powołanym w celu wyboru przedstawiciela do rady rodziców należy:

  • wybrać przewodniczącego i sekretarza obrad (głosowanie jawne),

  • przyjąć porządek obrad.

Uwaga!

- od tego momentu rodzice powinni obradować sami, bez udziału wychowawcy klasy, co zapewni im swobodę dyskusji i nieskrępowane wyrażanie opinii.

  • zatwierdzić na wniosek przewodniczącego, regulamin zebrania oraz wybrać komisję skrutacyjną,

  • przeprowadzić wybór reprezentanta do rady rodziców zgodnie z uchwalonym regulaminem wyboru członków rady rodziców (w roku szkolnym 2007/2008 będzie to regulamin ustalony przez dotychczas działającą radę rodziców, ewentualnie wobec jej braku przez radę pedagogiczną; w roku szkolnym 2008/2009 wybory odbędą się już na podstawie regulaminu ustalonego przez nowo powołaną radę rodziców).

Uwaga!

Przeprowadzenie wyboru przedstawiciela do rady rodziców może nastąpić wyłączniew głosowaniu tajnym !

W celu prawidłowego i sprawnego funkcjonowania rady oraz zapewnienia prawidłowego podejmowania uchwał, na pierwszym zebraniu nowopowołanej rady, należy:

  • wybrać przewodniczącego i sekretarza zebrania (w głosowaniu jawnym),

  • przyjąć regulamin i porządek obrad (przygotowany wcześniej przez grupę występującą z inicjatywą utworzenia rady rodziców, z uwzględnieniem trybu wyboru członków Prezydium rady rodziców (tj. organu kierowniczego) i Komisji Rewizyjnej (tj. organu kontroli finansów i gospodarki rady) – tryb tajny lub jawny),

  • określić liczebność Prezydium rady rodziców i jej Komisji Rewizyjnej poprzez głosowanie jawne,

  • powołać komisję skrutacyjną,

  • zgłosić kandydatów do Prezydium rady rodziców i Komisji Rewizyjnej,

  • przeprowadzić wybór do Prezydium RR i Komisji Rewizyjnej RR,
    (p
    odczas głosowania na członków Prezydium wybiera się przewodniczącego, wiceprzewodniczącego, sekretarza, skarbnika)

  • powołać grupę członków RR w celu opracowania regulaminu rady rodziców (powołania tego może dokonać cała RR lub jej Prezydium),

  • podjąć uchwałę w sprawie opiniowania projektu regulaminu rady rodziców
    (czy w formie uchwały, czy akceptacji każdego z członków),

  • opracować projekt regulaminu zebrań i projektów uchwał niezbędnych do ich prawidłowego przeprowadzenia (w tym celu można posiłkować się dotychczas obowiązującym regulaminem rady rodziców oraz statutem szkoły)

Członkowie rady rodziców, a zwłaszcza osoby zasiadające w Prezydium i Komisji Rewizyjnej, powinni dobrze zapoznać się ze statutem szkoły, regulaminem pracy rady pedagogicznej oraz wewnątrzszkolnym systemem oceniania. Znając te dokumenty mogą skutecznie i sprawnie działać, a także uniknąć ewentualnych nieporozumień z władzami szkoły.

Regulamin rady rodziców.

Rada rodziców działa na podstawie uchwalonego przez siebie regulaminu, który jest swoistą „konstytucją” organu przedstawicielskiego rodziców.

Regulamin rady rodziców jest dokumentem, wyznaczającym cele, zadania i organizację rady,
a zatem powinien on być napisany w sposób staranny i uwzględniający specyfikę danej szkoły, przy wzięciu pod uwagę dokumentów szkolnych a zwłaszcza statutu szkoły.

Twórców treści regulaminu, wyznacza Prezydium rady rodziców na pierwszych obradach.

Gotowy regulamin jest przedstawiany całej Radzie na następnym posiedzeniu, kiedy to następuje jego wspólne omówienie i dokonanie ewentualnych poprawek. Następnie rada poprzez jawne głosowanie przyjmuje uchwałę zatwierdzającą regulamin.

Uwaga!

Zależy podkreślić, że regulamin rady rodziców jest bardzo ważnym aktem. Na nim opiera się cała działalność rady rodziców, od jego przestrzegania i prawidłowego sformułowania niejednokrotnie może zależeć także ważność uchwał rady rodziców, a od nich z kolei ważne sprawy szkoły i sytuacja dzieci.

Właściwie skonstruowany regulamin winien regulować następujące kwestie:

  • cele i zadania rady rodziców,

  • opis struktury i zasad wyborów rady oraz jej organów wewnętrznych
    (w szczególności: jaki jest tryb i sposób wyboru członków rady, w jaki sposób się ich odwołuje, jaki jest tryb i sposób wyboru członków Prezydium i Komisji Rewizyjnej, jaki jest skład Prezydium, jakie są zasady podejmowania decyzji i sposób zwoływania posiedzeń rady),

  • kompetencje i zasady działania rady oraz jej organów wewnętrznych,

  • zasady gospodarki finansowej i wydatkowania funduszu rady
    (w szczególności: źródła funduszy rady, sposób ich wydatkowania, kto może składać wnioski o przyznanie środków z funduszu rady, zasady prowadzenia preliminarza
    ),

  • zasady dokonywania zmian w Regulaminie.

W celu sprawnego przeprowadzenia wyborów do rady rodziców wskazane jest jak najszybsze uchwalenie w regulaminie kwestii regulujących wybory rady rodziców, a w tym celu należy:

  • ustalić terminy zebrań klasowych, na których nastąpi wybór reprezentanta do rady rodziców,

  • ustalić termin pierwszego w roku szkolnym zebrania rady rodziców,

  • podjąć uchwałę dotyczącą trybu wyboru przedstawicieli do rady rodziców w kolejnych latach (uchwałą tą mogą być regulowane wszystkie kwestie za wyjątkiem tajności głosowania, gdyż tajne głosowanie jest obligatoryjne).

W regulaminie koniecznie należy uwzględnić sytuacje, w których rada rodziców (w myśl przywołanych przepisów) wywiera wpływ na sprawy szkoły. Muszą w nim koniecznie zostać uregulowane takie kwestie, jak:

  • tryb wyboru przedstawicieli rodziców do składu komisji konkursowej powoływanej w celu przeprowadzenia konkursu na dyrektora szkoły,

  • tryb wydawania opinii przewidzianych w przepisach ustawy o systemie oświaty i Karty Nauczyciela.

Niezależnie od powyższego należy również pamiętać, iż w szkole oprócz rady rodziców działają również rady oddziałowe, których zadaniem jest przede wszystkim realizacja zadań w ramach danego oddziału. Rada oddziałowa reprezentuje rodziców uczniów danego oddziału w radzie rodziców.

Rada Oddziałowa może występować, w porozumieniu z wychowawcą uczniów, z wnioskami
do dyrektora szkoły oraz nauczycieli w sprawach istotnych dla uczniów, współdziała również
z przewodniczącym rady rodziców i prezydium RR w celu wykonania zadań o charakterze ogólnoszkolnym, a jej pracami kieruje przewodniczący.

Podsumowanie

Prawidłowo powołana i działająca rada rodziców jest całkowicie niezależna od dyrekcji szkoły i nauczycieli. Jej praca i przyznane kompetencje mogą stanowić natomiast znakomite narzędzie do wpływania na politykę oświatową szkoły, organów prowadzących oraz organów nadzoru pedagogicznego – zgodnie z oczekiwaniami wszystkich rodziców.

Po zmianie ustawy o systemie oświaty, od 1 września 2007r. uprawnienia rodziców w szkołach są równorzędne do tych jakie mają dyrektorzy i nauczyciele. Mogą ingerować w sprawy finansowe, wychowawcze, a nawet personalne. Rodzice przez swych reprezentantów mogą występować
z wnioskami i opiniami we wszystkich sprawach szkoły.

Z wnioskami i opiniami mogą występować do dyrektora szkoły, rady szkoły, samorządu uczniowskiego, organu prowadzącego szkołę oraz organu sprawującego nadzór pedagogiczny nad szkołą.

Nie ulega wątpliwości, że po nowelizacji ustawy o systemie oświaty w ręce rodziców złożono współodpowiedzialność za edukację dzieci, ale też wyposażono ich we wszystkie niezbędne narzędzia do skutecznego realizowania ich wpływu na edukację.